Ổ đĩa thể rắn SSD và những điều cần biết – Phần 1

Ổ cứng thể rắn (Solid State Drives – SSD) là giải pháp lưu trữ tốc độ cao trên máy tính, nhưng liệu chúng có phù hợp với bạn? Hãy cùng tìm hiểu.

Vài năm gần đây đã chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ của SSD, giá SSD cũng giảm mạnh (dù vẫn chưa thể so sánh với HDD). Ổ SSD là gì? Lợi ích mà SSD mang lại có xứng với cái giá khá cao của chúng? Bạn có thể sử dụng SSD như HDD?

Ổ đĩa thể rắn là gì?

SSD ở chừng mực nào đó giống RAM và USB

Có thể hơi khó tin, SSD không phải là một công nghệ mới, SSD đã xuất hiện dưới nhiều hình thái khác từ lâu. Đầu tiên là RAM và các giải pháp lưu trữ giá “cực đắt” vốn chỉ xuất hiện trên các dòng máy tính “rất” cao cấp và siêu máy tính.

Từ những năm 1990, bộ nhớ SSD ở dạng Flash xuất hiện, chúng vẫn có giá rất cao so với thị trường máy tính nhưng đã bắt đầu xuất hiện “bên ngoài” các siêu máy tính. Trong suốt những năm 2000, bộ nhớ SSD liên tục giảm giá và đến cuối thập kỉ này, SSD đã đủ “rẻ” để đến với thị trường máy tính thông thường.

Đi lòng vòng một lúc lâu, chính xác thì SSD là gì? Hãy nói về HDD. Ổ HDD có cấu tạo rất đơn giản gồm nhiều tấm kim loại (phiến đĩa) được bao phủ bởi sắt từ xoay quanh một trục cố định. Bề mặt đĩa từ tiếp xúc với đầu đọc (là thanh kim loại dạng tam giác hoặc mũi tên bạn thấy khi mổ xẻ các HDD) hay chính xác hơn là đỉnh của vật thể tam giác này. Dữ liệu được lưu trữ bằng cách thay đổi các bit (0 và 1) từ tính trên các mặt đĩa.

Khi bạn cần đọc/ghi dữ liệu trên HDD, đầu đọc sẽ tìm vị trí dữ liệu được đánh dấu trước (hệ điều hành quản lý các vị trí đánh dấu). Nghe có vẻ phức tạp nhưng bạn sẽ dễ hình dung nếu tưởng tượng chúng trên “phiên bản lớn” là các đĩa than trên máy nghe nhạc ngày xưa, chỉ khác là trên đĩa than bạn phải tự mình di chuyển đầu đọc để chọn bài.

SSD ngược lại không có các thành phần “có khả năng” di chuyển. Dù kích thước khác biệt và dung lượng lưu trữ “chưa được lớn lắm”, SSD có nhiều điểm chung với bộ nhớ flash (hay được gọi là USB).

Đặc điểm chính của SSD là chúng không cần điện để duy trì khả năng lưu trữ dữ liệu (RAM dùng cùng cấu trúc nhưng không có khả năng duy trì dữ liệu khi không có điện). Dạng công nghệ này gọi là bộ nhớ NAND, có khả năng nâng cao tốc độ xử lý hơn so với đĩa từ truyền thống vì không cần thời gian để phiến đĩa quay và tìm vị trí dữ liệu.

So sánh SSD và ổ đĩa cứng truyền thống

SSD có ưu và khuyết điểm riêng so với HDD

Có cái nhìn đúng về SSD và sẽ càng tốt hơn khi thử so sánh chúng với phương pháp lưu trữ trên đĩa cứng truyền thống. Hãy thử vài phép so sánh.

Thời gian khởi động (quay): SSD không cần khoảng thời gian này, đơn giải vì chúng không có bộ phận chuyển động. HDD có khoảng thời gian này, thường là vài giây. Khi bạn mở máy tính, âm thanh dạng như tiếng gió “click-whirrrrrrrrrrr” chính là khoảnh khắc HDD bắt đầu khởi động.

Thời gian truy cập dữ liệu và độ trễ: SSD hoạt động cực nhanh, thời gian để SSD tìm ra vị trí dữ liệu được lưu trữ nhanh hơn từ 80 tới 100 lần HDD do không cần đợi phiến đĩa quay và đầu đọc đến đúng vị trí như HDD. Khi mua HDD hay máy tính có HDD nói chung, bạn thường thấy thông số “RPM” (Rounds Per Minute – số vòng quay mỗi phút), đây chính là tốc độ quay của phiến đĩa trên HDD. Con số này càng cao, tốc độ truy cập dữ liệu của HDD nhanh.

Tiếng ồn: SSD hoạt động không gây tiếng động do không có thành phần chuyển động. Dĩ nhiên là HDD tạo ra tiếng động khi hoạt động, “đa dạng” từ cực kì êm ái đến có thể nghe được rõ ràng.

Độ tin cậy: Khuyết điểm lớn của HDD là sẽ sai sót khi xảy ra lỗi cơ khí, sau nhiều ngàn giờ hoạt động, các phiến đĩa có khả năng hư hỏng. Về số lần đọc/ghi dữ liệu, HDD là kẻ chiến thắng, bạn có thể đọc/ghi dữ liệu không giới hạn miễn là từ tính trên các phiến đĩa của HDD vẫn còn).

Về mặt vật lí, ổ SSD đáng tin cậy hơn, một lần nữa vì chúng không có “chỗ” nào di chuyển nên không thể có lỗi về mặt cơ khí. Bù lại số lần ghi dữ liệu vào SSD bị giới hạn. Số lần ghi dữ liệu sẽ quyết định tuổi thọ của SSD nhưng bạn không nên lo lắng, chúng sẽ không nhanh chóng hư hỏng với tần suất sử dụng bình thường.

Lấy ví dụ ổ đĩa Intel X25-M, ổ SSD 20 GB này cho thời gian ghi dữ liệu 5 năm mà vẫn… chưa hư. Nhiều ý kiến đề xuất chỉ nên sử dụng ổ SSD để cài đặt hệ điều hành và các phần mềm quan trọng, vậy bạn xóa và cài lại hệ điều hành hay các phần mềm này bao nhiêu lần trong 5 năm?

Ngoài ra, khi hết số lần ghi dữ liệu quy định, các module NAND sẽ chuyển sang chế độ “chỉ đọc” (read only) chứ không hư hỏng hoàn toàn như nhiều người nghĩ. Khi này ổ SSD sẽ tự động đưa dữ liệu từ các phần này sang vị trí khác. Đúng vậy, vấn đề “tuổi tác” phần nào ảnh hưởng đến SSD nhưng không quá “nặng” như bạn tưởng, hoặc nghe nói.

Bạn vẫn có thể sử dụng thêm một thời gian ngắn đến khi toàn bộ các module NAND đạt giới hạn ghi dữ liệu hoàn toàn. Thậm chí đến lúc đó, bạn vẫn có thể sao lưu lại dữ liệu và chuyển sang ổ đĩa mới. Nhưng không nên quá chủ quan, lời khuyên là dù dùng HDD hay SSD, hãy thường xuyên sao lưu dữ liệu.

Tiêu hao năng lượng: SSD dùng ít điện hơn HDD từ 30 đến 60%. Tiết kiệm 6 đến 10 watt điện có thể không nhiều, nhưng trên quy mô lớn với nhiều máy tính hoạt động trong thời gian dài, “tích tiểu thành đại”.

Chi phí: SSD không rẻ, đó là chúng đã giảm giá rất nhiều trong 10 đến 20 năm qua. Bạn có thể lên các trang chuyên mua bán linh kiện máy tính và tự mình so sánh. So sánh nhanh, 1 ổ SSD 60 GB hiện tại có giá khoảng 1,5 triệu đồng, có phần cao hơn 1 ổ HDD dung lượng… 1 TB chỉ khoảng 1,3 triệu.

Chia sẻ:

Bài viết cùng danh mục:

Viết Bình luận